تخریب آثار باستانی به طمع کشف عتیقه جات /غفلت مسئولین ادامه دارد

در اطراف شهر جلفا دره ای بزرگ، وسیع ، کوهستانی و صعب العبور وجود دارد که به نام «دره شام» و اکثر کلیسا ها نیز در این دره واقع شده اند.

به گزارش رباط نیوز به نقل از  راه دانا به نقل از زیتون؛  در اطراف شهر جلفا دره ای بزرگ، وسیع ، کوهستانی و صعب العبور وجود دارد که به نام «دره شام» و اکثر کلیسا ها نیز در این دره واقع شده اند. روستای ویرانباغ نیز در دل این دره در حاشیه ی «رودخانه ی دره شام» یا قزل چای که به رودخانه ی قطور نیز معروف است ،واقع شده است.

این رودخانه از تلاقی سه رود قطور [ که از کوههای واقع در مرز ترکیه سرچشمه گرفته و از شهر خوی میگذرد]، رودخانه ی آغ چای[که از کوههای واقع در مرز ترکیه سر چشمه گرفته و از شهر قره ضیاالدین و منطقه چایپاره میگذرد] و رودخانه ی آجی چای[که از کوه های شهر مرند سرچشمه میگیرد] تشکیل شده که این سه رود در روستای مراکان به هم می پیوندند که بعد از تلاقی به آن «قزل چای»می گویند و چون از روستاهای قره ناز و ویرانباغ واقع در منطقه ی دره شام میگذرد به رودخانه ی دره شام نیز معرف است.

 

دره شام با قدمتی بیش از سه هزارساله

قدمت این منطقه همانند دیگر نقاط آذربایجان به سه هزار سال پیش و شاید بیش تر از آن بر می گردد که گواه آن آتشکده معروف به «کول تپه» در هادیشهر می باشد که قدمت آن به قرن پنجم قبل از میلاد برمیگردد. در طول تاریخ ساکنان این شهر ارمنی بوده اند و در دوران صفویه به کار پرورش کرم ابریشم و حریر بافی شهرت داشتند  و با توجه به این که آذربایجان در مسیر جاده ابریشم بود از این راه سود فراوانی کسب می کردند. پس از این که شاه عباس اول پایتختی ایران را از تبریز به اصفهان منتقل کرد ساکنان شهر جلفا را نیز به اصفهان کوچاند و شهری به همین نام در آنجا ایجاد کرده و آنهارا اسکان داد. به دلیل این که ساکنان این شهر ارمنی بوده اند کلیسا های متعددی در این شهر و این منطقه معروف به «دره شام»  وجود دارد که از جمله آنها : کلیسای سنت استپانوس ، کلیسای سنت آنروویت ، کلیسای ناخیر چی ، کلیسای چوپان ، کلیسای فرهادی ، کلیسای سورپ گئورک، کلیسای گریگوروس ، کلیسای ننه مریم و….

ساکنان این روستا در طول تاریخ ارمنی بوده اند و به امر کشاورزی و باغداری می پرداختند که بنا بر قول های معروفی که سینه به سینه در میان اهالی نقل شده است باغ های بسیاربزرگ و سرسبز انگور، انجیر و گلابی در این روستا وجود داشته که منبع اصلی  در آمد ساکنبن آن بوده است . همچنین آثار تاریخی به جامانده از جمله دو کلیسای سورپ گئورک ( آغ کلیسا ) و کلیسای گریگوروس (قره کلیسا) و همچنین قبرستان های ارامنه و بقایای خانه های ویران شده ارامنه گواه این امر میباشد. که بعد از کوچ مسلمان ها به این منطقه در کنار هم با صلح و دوستی می زیسته اند که بقایای خانه های ارامنه و مسلمانان و همچنین قبرستان آنها در کنار آغ کلیسا واقع میباشد.  بعدها که ساکنان ارمنی این منطقه  در سال ۱۹۱۵ توسط ترکان عثمانی قتل عام شده و افراد باقی مانده از این منطقه کوچ کردند، باغ های آنها به علت عدم رسیدگی خشکید و نام ویرانباغ به همین علت برای این روستا انتخاب شده است. در منطقه ی دره شام روستاهای ویرانباغ،  کلیدداغی ، دودای ، تره میش ، قره ناز و گجلرات قراردارند که روستای ویرانباغ فعلی کمی بالاتر از روستای ارمنی نشین قبلی ساخته شده و تمامی اهالی آن از ایل ورمزیار میباشند.

 

این روستا دارای پتانسیل عظیمی از زمین های زراعی و مراتع و ذخایر معدنی میباشد که به علت صعب العبور بودن منطقه و عدم وجود راه مواصلاتی ماشین رو تمامی اهالی آن به شهر های اطراف کوچ کرده و تعداد بسیار معدودی به امر کشاورزی و دامپروری مشغولند در حالی که مراتع سرسبز آن می تواند چراگاه هزاران راس گوسفند باشد و بیش از صد ها هکتار زمین زراعی در کنار رودخانه ی پر آب به علت بی مهری مسولین در مورد احداث راه ارتباطی بلا استفاده مانده است.

آثارتاریخی که در این روستا وجود دارد عبارتند از :

*  زیارتگاه حضرت جرجیس (ع) :

حضرت جرجیس (ع)  بعد از حضرت عیسی (ع) ، دین وی را در میان مردم تبلیغ و ترویج میکرد که بنا به قصه های قرآنی دشمنان وی چندین بار اورا به قتل رساندند ولی به اذن خدا او دوباره زنده شد که به روایات متعددی آرامگاه حضرت جرجیس در بالای کوهی در میان انبوه درختان تنومند طبیعی و سرسبز و در کنار چشمه ی آب کوچکی که از کوه های اطراف زیارتگاه سرچشمه میگیرد ،و  در روستای ویرانباغ میباشد . همچنین در این روستا منطقه ای به نام ” اولن شهر ” یا شهر مرده وجود دارد که معروف است شهر در زیر زمین فرورفته و شاید همان شهر محل زندگی آن حضرت باشد که دچار عذاب الهی شده اند.

البته بنای زیارتگاه آن حضرت به علت حفاری های غیر قانونی که  به دفعات بسیار  انجام شده بود ، خراب گشته و تقریبا رو به ویرانی بود. ولی خوشبختانه در طول دو سال گذشته توسط گروههای جهادی دانشگاههای شهرستان جلفا و علی الخصوص گروه جهادی شهید مغنیه در حال بازسازی می باشد.

85877346894575578872044535030

*  کلیسای سورپ گئورک  Surb Gueovyue

این کلیسا از کلیسای سنت استپانوس کمی کوچکتر است و سنگ نبشته و نقش و نگار ندارد. گنبد کلیسا بر روی طوقه استوانه ای متکی است و ازنظر معماری به کلیسای وانک St. Amenaprkitch  در جلفای اصفهان شباهت دارد. این کلیسا دارای پلان مستقل بوده و محراب آن در ضلع شرقی در مستطیل محاط بوده و فضای داخلی اش به وسیله ی ستون های دو ردیفه به چند قسمت تقسیم میگردد.

 

متاسفانه به علت بی توجهی مسئولین در طی سالیان متمادی، این بنای عظیم در حال تخریب و از بین رفتن است. به دلیل حفاری های متعدد در داخل این بنای عظیم با سودای یافتن طلا و اتیغه جات و امثال اینها، بیشتر قسمتهای این کلیسا در حال تخریب و از بین رفتن است و اگر به همین منوال در طول چند سال آینده ادامه پیدا کند، بدون شک دیگر اثری از این بنای باشکوه در حال تخریب نخواهد ماند.

 

حضور دانشجویان در قالب گروه جهادی شهید عماد مغنیه شهرستان جلفا در این منطقه شاید بتواند مسئولین را از خواب غفلت بیدار کند. این گروه جهادی با تهیه این گزارش نشان داد که در مناطق تاریخی استان اتفاقاتی می افتد که از چشم مسئولین دور مانده است. آیا این گزارش چشم مسئولین را باز خواهد کرد؟

 

 

20150814_194014

20150814_19381420150814_194728

20150814_194800

 

20150814_195229

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *